Przemysł mleczarski stanowi jeden z kluczowych sektorów przemysłu rolno-spożywczego w Polsce i w Unii Europejskiej. Jednocześnie jest on jednym z bardziej uciążliwych dla środowiska. Charakteryzuje się znacznym zużyciem wody i energii oraz generowaniem dużych ilości odpadów i ścieków. Transformacja sektora mleczarskiego wykracza poza tradycyjne unowocześnianie procesów technologicznych, obejmując kompleksowe działania zmierzające do wdrażania koncepcji zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Celem tych zmian jest ograniczenie negatywnego wpływu przemysłu mleczarskiego na środowisko przy jednoczesnym zwiększeniu efektywności ekonomicznej zakładów produkcyjnych...(więcej)
Zastosowanie LCA (Life Cycle Assessment; Ocena Cyklu Życia) w systemach rolniczych bywa skomplikowane, ponieważ oprócz głównego produktu (np. mleka) często występują produkty uboczne, takie jak mięso, obornik czy energia. Pasze dla bydła mlecznego są często pozyskiwane z upraw, takich jak soja, z której wytwarzany jest olej jako produkt uboczny. Wymaga to odpowiedniego podziału wpływów na środowisko oraz zasobów na każdy z produktów na podstawie zasady alokacji. Alokacja może być oparta na różnych kryteriach, takich jak wartość ekonomiczna, właściwości produktu czy z uwzględnieniem rozszerzenia systemu....(więcej)
Celem opracowania jest prezentacja doświadczeń z wdrażania demonstratora hybrydowej hydrofitowej oczyszczalni ścieków w SM Mlekovita w Oddziale Produkcyjnym Kurpie w Baranowie. Demonstrator został wykonany w kwietniu i maju 2025 r. w ramach projektu SUPRIM i zadania pt. „Sieć badawcza uczelni przyrodniczych na rzecz rozwoju polskiego sektora mleczarskiego - projekt badawczy” w obszarze 2.1. „Opracowanie technologii doczyszczania ścieków oraz zagospodarowania osadów ściekowych pochodzących z zakładów mleczarskich w oparciu o wykorzystanie metody hydrofitowej”, finansowanego z dotacji celowej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Działania dotyczące wdrożenia demonstratora hybrydowego systemu hydrofitowego w ramach obszaru 2.1. były realizowane przez Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie...(więcej)
W dobie globalnych wyzwań klimatycznych oraz potrzeby dekarbonizacji gospodarki, szczególnie istotne staje się poszukiwanie alternatywnych, odnawialnych źródeł energii. Jednym z kierunków badań, który łączy potencjał ekologiczny z efektywnością ekonomiczną, jest produkcja biometanu z odpadów organicznych pochodzących z przemysłu spożywczego, w tym z zakładów mleczarskich [1]. Produkcja mleka i jego przetwarzanie wymaga energii i generują spore ilości odpadów organicznych, takich jak niezagospodarowana technologicznie serwatka, ścieki poprodukcyjne czy osady ściekowe z oczyszczalni ścieków. Dotychczasowe metody utylizacji odpadów organicznych związanych z przemysłem mleczarskim, często wiążą się z wysokimi kosztami i negatywnym wpływem na środowisko....(więcej)
Stosowanie systemów hydrofitowych w celu ochrony zasobów wodnych w Polsce i na świecie ma wieloletnią tradycję. W systemach hydrofitowych wykorzystuje się właściwości materiału filtracyjnego i roślin do rozkładu oraz eliminacji zanieczyszczeń organicznych i biogennych z wód i ścieków oraz z osadów ściekowych. W krajach o ciepłym klimacie stosowane są systemy wodno-roślinne i gruntowo-roślinne. Natomiast w krajach, gdzie występują ujemne temperatury powietrza w okresie zimowym stosuje się głównie systemy gruntowo-roślinne z pionowym (VF) lub poziomym (HF) przepływem ścieków [17, 18]. Początkowo na świecie stosowano jednostopniowe systemy hydrofitowe składające się z jednego złoża gruntowo-roślinnego...(więcej)