Domagalska-Grędys M., Sagan A. & Czekaj M. (2026). Modelling Investment Decisions on Dairy Farms. Sustainability, 18(13), 6430. https://doi.org/10.3390/su18136430.

Streszczenie: Decyzje inwestycyjne rolników mogą kształtować ich zdolność do wdrażania praktyk zgodnych z celami zrównoważonego rozwoju. W artykule zidentyfikowano deklaratywną strukturę decyzji inwestycyjnych w polskich gospodarstwach mlecznych na podstawie badań ankietowych oraz różnych podejść teoretycznych (koncepcji zasobowej przedsiębiorstwa, podejścia instytucjonalnego, teorii opcji realnych, teorii behawioralnej oraz teorii planowanego zachowania). Celem badania jest identyfikacja czynników determinujących zakres i strukturę deklarowanych inwestycji rolniczych. Autorzy określili zależności między deklarowanymi inwestycjami a grupami zmiennych oraz zidentyfikowali osie inwestycyjne i wzajemne powiązania między nimi. Prognozowanie decyzji inwestycyjnych oparto na regresji logistycznej, modelu równań strukturalnych (SEM) służącym do porządkowania relacji oraz analizie korelacji resztowej wykorzystywanej do mapowania zależności i oceny efektu demaskowania korelacji. Efekt ten zakłada, że surowe korelacje między osiami inwestycyjnymi mogą ukrywać leżące u ich podstaw zależności resztowe. Stwierdzono, że deklarowane inwestycje w grunty rolne były związane z wielkością produkcji mleka i wydawały się powiązane z długoterminowymi celami rozwoju gospodarstwa. Wraz z wiekiem respondentów malała ich skłonność do inwestowania w produkcję zwierzęcą, natomiast starsi rolnicy wykazywali większą gotowość do podejmowania inwestycji związanych z energią. Wyniki sugerują, że deklarowane intencje inwestycyjne rolników mogą być zgodne z warunkami sprzyjającymi osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju dzięki ich potencjalnemu powiązaniu z trwałością ekonomiczną gospodarstw, efektywnością wykorzystania zasobów oraz rozwojem gospodarczym obszarów wiejskich. Uzyskane wyniki mogą mieć znaczenie dla kształtowania polityki publicznej, dostarczając przesłanek do projektowania instrumentów wsparcia mających na celu wzmacnianie zdolności adaptacyjnych gospodarstw rolnych w kontekście transformacji na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Odnośnik do oryginalnej pracy: https://www.mdpi.com/2071-1050/18/13/6430.

Wojewodzic T., Mikołajczyk J. (2026). Percepcja zadłużenia i możliwości akumulacji kapitału w gospodarstwach producentów mleka w Polsce wschodniej. Annals PAAAE, Vol. XXVIII , No. (2). https://doi.org/10.5604/01.3001.0055.7782. 

Streszczenie: Gospodarstwa rolnicze dla rozwijania prowadzonej działalności muszą dysponować odpowiednimi środkami. Przy braku środków własnych producenci sięgają po kapitał zewnętrzny, a to przyczynia się do generowania zadłużenia. Celem badań była ocena postrzegania uciążliwości zadłużenia oraz możliwości akumulacji kapitału w gospodarstwach producentów mleka zlokalizowanych we wschodniej Polsce. Badanie ankietowe przeprowadzono w pierwszej połowie 2025 roku wśród właścicieli gospodarstw z województw podlaskiego, warmińsko-mazurskiego i podkarpackiego (łącznie 768 respondentów). Do badania wykorzystano standaryzowany formularz papierowy przekazywany przez pracowników skupu mleka. Badaniami objęto podmioty zróżnicowane pod względem wielkości, intensywności produkcji i strategii organizacyjnych. Wyniki badań wskazują, że wraz ze wzrostem powierzchni gospodarstw i wielkości stad krów mlecznych zwiększa się skłonność do korzystania z kredytów oraz zwiększają się możliwości oszczędzania i inwestowania. Istotną rolę w kształtowaniu postaw inwestycyjnych odgrywa perspektywa sukcesji – gospodarstwa z następcą częściej deklarowały odkładanie części dochodów i korzystanie z finansowania zewnętrznego. Uzyskane wyniki sugerują, że zarówno zasoby produkcyjne, jak i czynniki społeczne mają istotny wpływ na orientację rozwojową gospodarstw mlecznych.

Pełny tekst publikacji do pobrania TUTAJ.

Parzonko A., Parzonko A. J., Wojewodzic T., & Czekaj M. (2026). The Role of Direct Payments in Shaping the Production Potential and Financial Performance of Dairy Farms: An Assessment for 2014–2023 in the Dominant Milk-Producing EU Countries. Agriculture, 16(10), 1106 https://doi.org/10.3390/agriculture16101106.

Streszczenie: Głównym celem niniejszego badania było przedstawienie i ocena wpływu płatności bezpośrednich i innych subsydiów skierowanych do gospodarstw mlecznych w ramach wytycznych Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) UE wdrożonych w latach 2014–2023 na ich wyniki finansowe i zmiany w kapitale własnym. Aby zawęzić problem badawczy, zakres analizy ograniczono do gospodarstw mlecznych z pięciu krajów UE o najwyższej produkcji mleka. Aby osiągnąć ten cel, w badaniu wykorzystano miary i wskaźniki ekonomiczne służące do oceny zasobów i wyników działalności rolniczej. Materiał empiryczny wykorzystany w analizie składał się z danych rachunkowych na poziomie gospodarstw rolnych zebranych w ramach Europejskiej Sieci Danych Rachunkowości Rolnej (FADN). Wyniki wskazują, że płatności bezpośrednie i inne subsydia miały bardzo istotny wpływ na dochody gospodarstw rolnych w analizowanych krajach. Średni udział płatności bezpośrednich w dochodach gospodarstw mlecznych w latach 2014–2023 w pięciu analizowanych krajach UE wahał się od 19,7% we Włoszech do 88,4% we Francji. Bez dopłat bezpośrednich przeciętne gospodarstwo mleczarskie poniosłoby straty finansowe z tytułu swojej działalności w okresach niesprzyjającej koniunktury na rynku mleka. Wprowadzony w 2023 r. nowy model dystrybucji dopłat bezpośrednich i innych dopłat, którego główną modyfikacją w porównaniu z poprzednim systemem było silniejsze powiązanie dopłat bezpośrednich z celami środowiskowymi, nie spowodował istotnych zmian ani w poziomie dopłat, ani w ich wpływie na wyniki finansowe gospodarstw mleczarskich. W 2023 r. średnia dopłata do hektara użytków rolnych w analizowanych gospodarstwach wyniosła 461,34 EUR, czyli o 19,88 EUR mniej niż w 2022 r.

Odnośnik do oryginalnej pracy: https://www.mdpi.com/2077-0472/16/10/1106.

Goliszek A., Białoskurski S., Komor A., Nowak A., Jarosz-Angowska A., Krukowski A., Przybyłowicz K. E., Staniewska K., & Dąbrowska A. (2025). Motives Behind Dairy Product Purchasing Decisions Among Polish Doctors: An Age-Based Analysis. Foods, 14(18), 3169. https://doi.org/10.3390/foods14183169.

Streszczenie: Produkty mleczarskie, ze względu na swoją różnorodność oraz istotną rolę w codziennej diecie, stanowią szczególnie interesującą kategorię do analizy motywów konsumpcji. Zrozumienie mechanizmów stojących za procesem decyzyjnym konsumentów stanowi podstawę dla skutecznego konkurowania przedsiębiorstw sektora mleczarskiego na rynku tych produktów. Artykuł poświęcono analizie czynników wpływających na decyzje zakupowe polskich lekarzy w odniesieniu do produktów mleczarskich z uwzględnieniem wieku respondentów. Opracowanie koncentruje się również na segmentacji nabywców o podobnych profilach motywacyjnych oraz identyfikacji różnic w zachowaniach zakupowych pomiędzy wyodrębnionymi grupami wiekowymi. W artykule podkreślono znaczenie środowiska medycznego w kształtowaniu postaw żywieniowych społeczeństwa oraz wskazano praktyczne możliwości wykorzystania wyników badań przez przedsiębiorstwa sektora mleczarskiego i instytucje zajmujące się promocją zdrowego żywienia.

Odnośnik do oryginalnej pracy: https://www.mdpi.com/2304-8158/14/18/3169.